Od września w szkolnych i przedszkolnych stołówkach zajdą realne zmiany. Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadza m.in. obowiązkowy posiłek w pełni roślinny raz w tygodniu. W sieci krążą jednak przesadzone wersje tych przepisów - warto sprawdzić, co faktycznie zmienia się od nowego roku szkolnego, a czego w regulacji po prostu nie ma.
Co mówi rozporządzenie
Minister Zdrowia podpisała rozporządzenie 16 lutego 2026 roku. Wejdzie w życie 1 września 2026 r. i zastąpi dotychczasowe przepisy z 2016 roku. Oficjalnie nazywa się "rozporządzeniem sklepikowym" - reguluje zarówno to, co może być sprzedawane w sklepikach szkolnych, jak i to, jak mają wyglądać posiłki w stołówkach.
Kluczowe zmiany w jadłospisach stołówek:
- co najmniej raz w tygodniu stołówki będą musiały serwować posiłek obiadowy w pełni roślinny, oparty na nasionach roślin strączkowych (soczewica, ciecierzyca itp.)
- co najmniej dwa razy w tygodniu zupy mają być gotowane na wywarach warzywnych
- zmniejszona ilość cukru dodawanego do napojów przygotowywanych na miejscu
- nacisk na produkty sezonowe i lokalne
- dzieci pozostające na dietach roślinnych muszą mieć zapewnioną alternatywną potrawę bez składników odzwierzęcych w dni, gdy pozostałym serwowane jest mięso lub ryby
Czego w rozporządzeniu nie ma
W sieci, m.in. na platformie X, pojawiły się komunikaty sugerujące, że mleko krowie będzie zastępowane napojami roślinnymi oraz że mięso stanie się "tylko dodatkiem". Żadne z tych twierdzeń nie wynika z treści rozporządzenia.
W kwestii nabiału przepisy mówią jedynie o możliwości zamiany produktów mlecznych ich roślinnymi odpowiednikami - nie ma tu mowy o żadnym obowiązku. Szkoły i przedszkola mogą sięgać po napoje roślinne, ale nie muszą rezygnować z mleka. Podobnie - poza jednym roślinnym obiadem tygodniowo - menu nie narzuca ograniczeń w podawaniu mięsa.
Dieta planetarna - co to właściwie oznacza
Rozporządzenie nawiązuje do koncepcji diety planetarnej, promującej żywienie oparte na produktach roślinnych przy jednoczesnym ograniczeniu mięsa - jako korzystne zarówno dla zdrowia, jak i dla środowiska. W praktyce szkolnej sprowadza się to głównie do wspomnianego jednego roślinnego obiadu tygodniowo oraz większego nacisku na warzywa, owoce, pełnoziarniste zboża i strączki.
Co zmienia się w sklepikach
Rozporządzenie wprowadza zamknięty katalog produktów dopuszczonych do sprzedaży na terenie szkół. Na liście znalazły się m.in. pieczywo, kanapki, sałatki, nabiał i napoje roślinne, owoce i warzywa, orzechy bez dodatku cukru oraz soki bez dosładzania. Z katalogu wypadają słodycze, chipsy i słodzone napoje w dotychczasowej formie.
Zrezygnowano natomiast z planowanego wcześniej zakazu sprzedaży kawy - po uwagach rodziców i ekspertów Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, którzy uznali ten zapis za zbyt restrykcyjny, szczególnie w szkołach ponadpodstawowych.
Jak się przygotować
Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Narodowym Instytutem Zdrowia Publicznego przygotowuje materiały pomocnicze dla placówek - gotowe jadłospisy, przepisy i e-booki. Szkoły i przedszkola mają czas do 1 września na dostosowanie menu i oferty sklepiku do nowych wymogów.
Źródła: Gov.pl - PSSE Turek | Dziennik Ustaw poz. 197
