Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zapowiedział otwarcie wszystkich archiwów Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczących tragicznych wydarzeń na Wołyniu w XX wieku. Decyzja została ogłoszona po naradzie poświęconej polityce Kijowa wobec Polski i może umożliwić historykom dotarcie do nieznanych dotąd dokumentów, między innymi materiałów sowieckich służb oraz powojennych postępowań dotyczących członków OUN i UPA.
I held a meeting on our policy toward Poland. The priorities are clear: all of us in Europe need good-neighborly, equal, and mutually beneficial relations built on respect. Poland provided significant support to Ukraine after the start of Russia's full-scale invasion, and we are… pic.twitter.com/5dNFQYqi1n
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) July 17, 2026
Tłumaczenie wpisu Zełenskiego:
Odbyłem spotkanie poświęcone naszej polityce wobec Polski. Priorytety są jasne: wszyscy w Europie potrzebujemy dobrosąsiedzkich, równoprawnych i wzajemnie korzystnych relacji, opartych na szacunku. Polska udzieliła Ukrainie znaczącego wsparcia po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji i jesteśmy jej za to wdzięczni. Obrona niepodległości Ukrainy bezpośrednio oznacza wzmacnianie niepodległości Polski, a wyzwaniom dotyczącym bezpieczeństwa, przed którymi stoi dziś Europa, można sprostać wyłącznie poprzez współpracę — szczególnie współpracę wolnych narodów naszego regionu. Dziękuję uczestnikom spotkania za ich inicjatywę i propozycje.
Uzgodniliśmy kilka kluczowych kroków. Po pierwsze, zostaną podjęte decyzje na szczeblu dyplomatycznym. Po drugie, otwarte zostaną wszystkie archiwa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczące tragicznych wydarzeń na Wołyniu w XX wieku. Po trzecie, zapadną decyzje o wydaniu znacznej liczby zezwoleń na prace poszukiwawcze i ekshumacyjne, a wspólnie ze stroną polską musimy zapewnić większe możliwości prowadzenia tych prac. Po czwarte, omówiliśmy możliwe formaty rozszerzenia dialogu między społeczeństwami Ukrainy i Polski. Po piąte, uzgodniłem z Ołeksandrem Alfiorowem, szefem Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, zwiększenie możliwości tej instytucji.
Ołeksandr przygotuje i przedstawi kompleksowe propozycje, a odpowiednich urzędników państwowych oraz właściwą komisję Rady Najwyższej Ukrainy proszę o rozważenie zwiększenia wsparcia finansowego i organizacyjnego dla Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Odpowiednie możliwości są niezbędne, aby właściwie reprezentować interesy Ukrainy. Dziękuję wszystkim, którzy pracują dla naszego państwa i naszego narodu!
Zełenski zapowiedział również wydanie dodatkowej, znaczącej liczby zezwoleń na prowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych. Podkreślił, że Polska i Ukraina powinny wspólnie stworzyć większe możliwości odnajdywania, identyfikowania i godnego pochówku ofiar. Władze w Kijowie planują także rozszerzenie dialogu między społeczeństwami obu państw oraz zwiększenie finansowego i organizacyjnego wsparcia dla Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej.
Na deklarację ukraińskiego prezydenta zareagowali polscy politycy. Premier Donald Tusk przyjął ją „z satysfakcją i nadzieją”, podkreślając, że relacje obu państw powinny opierać się na prawdzie i wzajemnym szacunku. Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył natomiast, że najważniejsze będzie przełożenie zapowiedzi dotyczących archiwów, ekshumacji i dialogu na konkretne działania.
